آرتروز

آرتروز

آرتروز به معنای ساییدگی مفصل و خراب شدن سطح مفصلی است  وبه دنبال آن تغییر شکل، درد، تورم و محدودیت حرکت در آن مفصل ایجاد می شود به آرتروز در اصطلاح استئوآرتریت هم گفته می شود در واقع مشکل اصلی در غضروف مفصلی است که دچار تخریب می شود و پس از مدتی استخوان و سایر اجزای مفصل مانند کپسول مفصلی ، رباط ه،ا منیسک ها و خود استخوان دچار آسیب می شود معادل فارسی آرتروز ساییدگی مفصل است.

آرتروز زانوساختمان مفصل

در هر قسمتی که مفصل وجود دارد درواقع دو استخوان در کنارهم قرار می گیرد مفصل باعث می شود قسمت های مختلف بدن نسبت به هم حرکت کنند انجام حرکت در مفصل به علت انقباض عضلات و کشیدن استخوان ها صورت می گیرد . در اطراف هر مفصل پرده بافتی محکمی وجود دارد که به آن کپسول مفصلی گفته می شود در اطراف کپسول مفصلی رباط ها قرار دارند که نوارهای بافتی محکمی هستند که از یک استخوان به استخوان دیگر کشیده شده اند و مسئولیت پایداری مفصل را بر عهده دارند انتهای استخوان ها را غضروف ها می پوشاند که صاف و قابل انعطاف است که موجب می شود استخوان ها روی هم حرکت کرده و بلغزد بدین گونه حرکت مفصل انجام می گیرد.

در آرتروز مفصل، غضروف از بین می رود  و به تدریج استخوان اضافی تولید می شود که باعث تغییر شکل، تورم  و محدودیت حرکت  در مفصل می شود . در سطح داخلی کپسول مفصلی یک بافت سینوویال تشکیل می شود که این بافت باعث می شود مایع سینوویال یا مایع مفصلی را ترشح کند ، مایع مفصلی غلیظ و چسبنده است که در داخل مفصل قرار می گیرد و بین دو سر استخوان ها قرار دارد تا با لزج کردن سطح غضروفی استحکام را کم کند و در نتیجه حرکت مفصل را آسان تر کند

مکانیزم ایجاد آرتروز

چرا ما دچار آرتروز می شویم؟

در طول روز به علت فعالیت های بدنی مفاصل مرتبا در معرض ضربه قرار می گیرند و غضروف مفصلی آسیب می بیند بدن نیز مرتبا آن ها را ترمیم می کند در نتیجه غصروف مفصلی در طول زندگی دائما در فرایند آسیب و تورم است اگر شدت این آسیب بیشتر از ترمیم باشد به تدریچ غصروف مفصلی خراب تر می شود و این ابتدای شروع آرتروز است

در ابتدا سطح غضروف مفصلی ریش ریش و لایه لایه می شود و به مرور زمان با پیشرفت آرتروز مقداری از سطح غضروف برداشته می شود در نتیجه به تدریج کلفتی غضروف کم می شود .

کم شدن کلفتی لایه غضروف را می توان در رادیولوژی به صورت کاهش فاضله مفصلی مشاهده نماییم که از نشانه های اولیه آرتروز می باشد پس از مدتی در اطراف استخوان های مفصل استخوان های اضافی ایجاد می شود که در رادیوگرافی قابل مشاهده است

بافت سینوویال مفصل هم شروع به متورم شدن می کند که به آن ساینویت گفته می شود و به تدریج استخوان های زیر غضروف سفت و محکم می شود که به آن ابرنوشین یا عاجی شدن و کیست های استخوانی هم در استخوان زیر غضروف ایجاد می شود

علت ایجاد آرتروز

افزایش سن : اولین عاملی که باعث بروز آرتروز می شود سن است در واقع آرتروز یک امر طبیعی در روند پیری است که در تمامی انسان ها ایجاد می شود که سن بروز آن در هر فردی مختلف می باشد .

ژنتیک : برخی از افراد بطور ژنتیکی و خانوادگی استعداد بروز آرتروز بیشتری را دارند .

افزایش وزن : ساییدگی در مفاصل ران و زانو در افراد چاق به علت اینکه نیروی وارد شده به مفصل زیاد است احتمال بروز آرتروز بیشتر است.

آسیب های قبلی : عفونتهای داخلی مفصلی ، شکستکی های مفصلی، آسیبهای لیگامانی که مفصل را ناپایدار می کند و موجب تغییر شکل استخوان ها می شوند باعث تشدید آرتروز هم می شوند.

شغل: فعالیت های بدنی شدید یا ورزش های خاص، ضربات بیش از حدی به غضروف وارد می کند که باعث ساییدگی مفصل می شود

علائم ساییدگی مفصلی

  • درد
  • تورم
  • محدودیت در حرکت
  • تغییر شکل

بعنوان مثال در آرتروز زانو تغییر شکل عمدتا بصورت پرانتزی شدن پا مشاهده می شود

آرتروز به دو دسته تقسیم می شود

آرتروز اولیه : آرتروز اولیه در مفصلی که قبلا سالم بود ایجاد می شود  معمولا این بیماران اغلب بالای 50 سال سن دارند که آرتروز آن ها به نسبت خفیف می باشد . در سن 65 سالگی حدود 50درصد مردم دچار آرتروز می شوند

آرتروز ثانویه : این نوع از آرتروز در افرادی بروز پیدا می کند که مفاصل قبلا آسیب دیده اند این بیماران اغلب جوانتر هستند این موارد شامل عفونت های مفصلی ، شکستگی داخل یا اطراف مفصل ، آسیب رباط ها و مینیسک ها هستند که موجب ایجاد آرتروز می شود .

آرتروز در چه مفاصلی ایجاد می شود ؟

تمامی مفاصل می توانند دچار آرتروز شوند مفاصل ران، زانو، انگشت و کمر بیشتر دچار آرتروز می شوند ارتروز معمولا در چند مفصل همزمان ایجاد می شود که شدت آن متفاوت است